Kleń – jak rozpoznać, gdzie stoi w rzece i na co go łowić

Ciało wydłużone, walcowate, grzbiet ciemnozielony lub szarobrązowy, boki srebrzyste z złotym połyskiem; duża, szeroka głowa z dużym pyskiem (stąd nazwa); łuski duże, każda z ciemną obwódką – na boku rysuje się siateczka; płetwa odbytowa i brzuszne czerwonawe lub pomarańczowe, płetwa odbytowa wypukła (zaokrąglona na zewnątrz); płetwa grzbietowa i ogonowa ciemne. Od jazia odróżnia go większa głowa, większe łuski z obwódką i wypukła (nie wklęsła) płetwa odbytowa; od bolenia – mniejszy pysk bez „zamka” z żuchwy i czerwone płetwy. Typowe rozmiary to ryby długości dłoni do przedramienia; duże klenie z wolnych rzek bywają masywne i ciężkie.

Rzeki nizinne i podgórskie całej Polski – od Odry, Wisły i Warty po małe rzeczki i strugi; kanały z prądem; rzadko jeziora przepływowe. Stanowiska: pod zwisającymi gałęziami i podmytymi brzegami (spadający pokarm), za ostrogami i w wirach, na krawędzi nurtu i spokojnej wody, w głębszych rynnach pod bystrzami, przy mostach i filarach; latem duże klenie stoją w cieniu pod drzewami tuż pod powierzchnią, zimą w głębokich, wolnych plosach. W rzece górskiej zajmuje dolne, spokojniejsze odcinki poniżej krainy lipienia. Czytanie takich miejsc opisuje Rzeka nizinna.

Wszystkożerny oportunista: owady spadające z gałęzi, raki, ślimaki, kiełże, narybek, żaby, owoce (czereśnie, wiśnie z drzew nad wodą), chleb, ser, kukurydza – duże klenie polują na rybki jak drapieżnik. Żeruje przez cały rok: wiosną po tarle intensywnie na robaki i rybki, latem przez cały dzień na owady i owoce przy powierzchni (najlepiej rano i wieczorem, w upał w cieniu), jesienią na rybki i raki przy dnie, zimą w głębokich plosach wolno – ale bierze (chleb, ser, mała guma). Kleń jest płochliwy: cień na wodzie, kroki na brzegu i widok wędkarza odbierają brania na kwadrans.

Spinning lekki i ultralight: małe woblery i cranki 3–5 cm, blaszki obrotowe nr 0–2, mikrogumy – rzut pod gałęzie, w poprzek nurtu, prowadzenie równe z pauzami; podchodzenie od dołu rzeki, bez cienia. Mucha: streamer w nurcie, duże suche muchy (chrząszcz, konik polny) pod gałęziami latem, nimfa przy dnie. Spławik: przepływanka z robakami, kukurydzą, chlebem, serem; „na czereśnię” – owoc puszczony z nurtem pod drzewa bez spławika. Gruntówka lekka na ser i ciasto w rynnach nocą (duże klenie). Hol: pierwsze uderzenie mocne, potem rozsądny opór; kleń ma miękki pysk – zacięcie zdecydowane, hol płynny. Rzeki z kleniem pokazuje katalog: łowiska z kleniem w całej Polsce.

Sztuczne: woblery 3–5 cm (naturalne kolory, pływające i tonące), blaszki obrotowe, cykady małe, wormy i mikrogumy 3–5 cm na wacky i lekkiej główce, muchy (chrząszcz, konik, streamer). Naturalne: czereśnie i wiśnie latem, chleb (skórka pływająca), ser żółty i topiony, robaki (czerwone, białe), kukurydza, ciasto, rak i mała rybka na duże okazy, konik polny. Nęcenie w rzece: kawałki chleba puszczane z nurtem przed rzutem.

Spinning: wędka 1,8–2,1 m do 7–10 g, kołowrotek 1000–2000, plecionka 0,06–0,08 z przyponem fluorocarbonowym 0,18–0,22 albo żyłka 0,16–0,18; agrafki mikro, haki pojedyncze zamiast kotwiczek. Spławik: bolonka 5–6 m, spławik przepływankowy 2–4 g, przypon 0,12–0,16, hak 10–14. Na czereśnię i chleb: żyłka 0,18 bez obciążenia, hak 6–8. Mucha: #4–#6, 9 ft, sznur pływający. Wodery lub spodniobuty, okulary polaryzacyjne, cicha, stonowana odzież.

Kleń ma w wodach PZW wymiar ochronny i limit dobowy; okres ochronny bywa ustalany lokalnie – aktualne wartości sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.