Łosoś atlantycki – król rzek: rozpoznanie, ciąg i łowienie

Ciało wrzecionowate, smukłe, srebrzyste z ciemnoniebieskim lub zielonkawym grzbietem po wejściu z morza; w rzece ciemnieje, samce dostają wyraźny hak na żuchwie i czerwonawe zabarwienie przed tarłem; nasada ogona wąska (dorosłego łososia można chwycić za ogon – u troci nie), płetwa ogonowa wyraźnie wcięta, plamy czarne, nieliczne, głównie powyżej linii bocznej, na pokrywach skrzelowych 1–3, szczęka sięga najwyżej do tylnej krawędzi oka. Młode (smolty) srebrne z plamami parr. Od troci: wąski ogon i wcięcie, mało plam pod linią, krótsza szczęka; od pstrąga – rozmiar, srebro, brak czerwonych kropek. Dorosłe łososie to ryby długości od ramienia po metr i więcej; waga wielu kilogramów.

Rzeki z odtworzonym ciągiem: Drwęca (z dopływami – główna rzeka restytucji), Wisła (dolna, z Wdą, Brdą), Słupia, Parsęta, Rega, Wieprza, Łeba, Odra (sporadycznie, z Iną i Gowienicą) – obecność i liczebność zmieniają się z roku na rok wraz z zarybieniami i przepławkami; morze – Bałtyk (trolling, „łososie bałtyckie” łowione komercyjnie i sportowo). W rzece stoi w głębokich dołach i rynnach poniżej bystrzy, przy zewnętrznych brzegach zakoli, pod drzewami, poniżej jazów i przepławek; ciągnie nocą w podniesionej wodzie, odpoczywa w dzień. Wchodzi od lata (duże, wczesne osobniki) do późnej jesieni, tarło późną jesienią i zimą w górnych odcinkach na żwirze.

W rzece nie żeruje – bierze z agresji i odruchu, rzadko i nieprzewidywalnie; najlepsze momenty to świeże ryby tuż po wejściu (przy przyborze i klarowaniu wody), świt, zmierzch i pochmurne dni, lekko podniesiony stan. Prezentacja wolna, przy dnie lub w połowie głębokości, przynęta przepływająca „przed nosem” ryby stojącej w dole – dziesiątki rzutów w to samo miejsce, zmiany koloru i rozmiaru. W morzu żeruje intensywnie na śledziach i szprotach – stąd trolling na Bałtyku z dużymi wahadłówkami i woblerami.

Spinning (spinning z brzegu): rzut w poprzek, przynęta spływa łukiem przy dnie, wolno, z kontaktem – ciężka wahadłówka 20–35 g, duży wobler tonący, guma na główce 15–25 g; obławianie dołu rzut po rzucie, krok w dół; branie to ciężar lub uderzenie, zacięcie mocne. Mucha (streamer i klasyka łososiowa): dwuręczna lub switch, sznury tonące, mucha łososiowa na łuku, zmiana wzoru i głębokości. Hol: długi, z ucieczkami w nurt i skokami – hamulec płynny, cierpliwość, podążanie za rybą; podbieranie w wodzie wielkim podbierakiem, odhaczanie bez wyjmowania, wypuszczenie z podtrzymaniem głową pod prąd aż ruszy sam. Rzeki łososiowe pokazuje katalog: łowiska z łososiem w całej Polsce.

Błystki wahadłowe 20–40 g (srebrne, miedziane, czarno-pomarańczowe), duże woblery tonące 9–13 cm, gumy 10–14 cm na ciężkich główkach, obrotówki nr 4–5 w wysokiej wodzie; mucha – muszki trociowe i łososiowe klasyczne (haki podwójne, tubowe) 5–10 cm: czarno-pomarańczowe, fioletowe, zielone, srebrne; w morzu – duże wahadłówki i woblery trollingowe. Przynęty naturalne na łososia są na większości wód zakazane.

Spinning: wędka 2,7–3,3 m, c.w. 20–60 g, mocna, średnio-szybka; kołowrotek 4000–5000 z mocnym, płynnym hamulcem; plecionka 0,16–0,20 lub żyłka 0,30–0,35; przypon fluorocarbon 0,40–0,45; pojedyncze haki bezzadziorowe (często wymagane). Mucha: dwuręczna 12–14 ft klasy #8–#10 lub switch 11 ft #8, sznury pływające z wymiennymi końcówkami tonącymi, przypon 0,35–0,40. Wodery z pasem, kijek brodzeniowy, duży podbierak, rejestr połowów przy sobie.

Łosoś ma w wodach PZW wymiar ochronny, długi okres ochronny i limit, a na wielu rzekach łowienie odbywa się wyłącznie na podstawie specjalnych zezwoleń, często z zakazem zabierania (złów i wypuść), rejestrem połowów, wyznaczonymi odcinkami i wymogiem haków bezzadziorowych; gatunek jest objęty programami ochrony i restytucji (Gatunki chronione w Polsce) – aktualne zasady sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Regulamin PZW. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.