Multiplikator – kołowrotek do jerków, suma i trollingu
Aktualizacja:
Multiplikator to kołowrotek, w którym linkę nawija obracająca się szpula, a nie kabłąk – jak w kołowrotku stałoszpulowym. Daje to bezpośredni, mocny napęd (idealny do ciężkich przynęt i dużych ryb), równe układanie grubej plecionki i kontrolę nad lecącą przynętą kciukiem, ale wymaga nauki rzutu: szpula obraca się szybciej niż leci przynęta i bez hamulców tworzy „perukę” – pętle, których rozplątywanie zajmuje kwadrans. W Polsce multiplikator króluje w jerkowaniu szczupaka, w trollingu, na suma z łodzi i w big baitach; kołowrotek stałoszpulowy opisuje osobny artykuł: Kołowrotek stałoszpulowy.
Rodzaje
Low profile (niskoprofilowy, „bajkasty”) – płaski, leży w dłoni, lekki; do jerków, swimbaitów, spinningu na szczupaka i sandacza z przynętami 20–100 g; wyposażony w hamulce rzutowe. Okrągły (round) – większa szpula i pojemność, mocniejszy mechanizm; do big baitów, suma, trollingu, morza. Bębnowy / trollingowy – duży, bez hamulca rzutowego, z licznikiem linki; tylko do trollingu i łowienia w pionie. Lewo- i praworęczny – korbka po wybranej stronie (w multiplikatorze zmiana strony to inny model, nie przełożenie korbki). Przełożenie: 5:1 wolne (jerki, trolling, sum), 6–7:1 uniwersalne, 8:1 szybkie (szybkie zbieranie luzu, frog, finezja). Hamulce rzutowe: magnetyczny (regulowany pokrętłem, przewidywalny), odśrodkowy (klocki, lepszy na początku rzutu), hybrydowy; oraz hamulec szpuli (tension knob) – podstawowa regulacja luzu osi.
Jak dobrać
Na jerki i swimbaity 30–80 g: low profile, przełożenie 5–6:1, plecionka 0,20–0,30 mm, wędka jerkowa 1,8–2,1 m do 100 g; hamulec główny co najmniej kilka kilogramów. Na suma z łodzi (klonk, vertical): okrągły, pojemność 200+ m plecionki 0,40–0,50, hamulec mocny, metalowy korpus, często z klikiem; wędka – sumowa krótka. Na trolling: bębnowy lub okrągły z licznikiem, przełożenie wolne. Pierwszy multiplikator: raczej magnetyczny hamulec, średnia półka cenowa (tanie modele mają luzy osi, które utrudniają naukę), przynęty nie lżejsze niż 15–20 g. Wody, na których jerk i big bait mają sens, pokazuje katalog: łowiska ze szczupakiem w całej Polsce.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
- Płynność szpuli – ma obracać się długo i cicho po pstryknięciu; łożyska na osi to serce kołowrotka.
- Regulacja hamulca rzutowego z zewnątrz (pokrętło), bez rozkręcania.
- Hamulec główny – wielopłytkowy (karbon), płynny; przy sumie – bez szarpania na starcie.
- Rama – aluminium (sztywność) lepsze niż grafit przy mocnych rybach.
- Prowadnik linki (level wind) – synchroniczny z szpulą; przy bardzo grubej plecionce bywa pomijany w kołowrotkach sumowych.
- Pojemność: do jerków nie potrzebujesz 200 m – 100–120 m plecionki na podkładzie.
Nauka rzutu i konserwacja
Ustaw hamulec osi tak, żeby przynęta na luzie opadała powoli i szpula zatrzymała się po dotknięciu ziemi; hamulec magnetyczny na 70–80 %, rzuty krótkie, kciuk nad szpulą, hamowanie tuż przed wodowaniem. Zmniejszaj hamulce stopniowo z każdym dniem. Peruka: nie szarp – wyciągaj pętle od góry. Po łowieniu wysusz, raz na sezon olej na łożyska osi i smar na przekładnię; po słonej wodzie przepłucz.
Najczęstsze pytania
Czy multiplikator rzuca dalej? Z ciężkimi przynętami – tak, i precyzyjniej (kciuk zatrzymuje przynętę w punkcie). Z lekkimi (poniżej 10 g) – nie; tam wygrywa stałoszpulowy, chyba że masz finezyjny model BFS.
Multiplikator do feedera lub karpia? Nie – te metody potrzebują stałoszpulowego z klipsem lub wolnego biegu.
Gdzie to wykorzystać
Multiplikator to sprzęt na szczupaka z jerkami, suma z łodzi i trolling na dużych wodach. W katalogu sprawdzisz łowiska ze szczupakiem, łowiska z sumem i łowiska z sandaczem oraz informację o dostępie dla łodzi i trollingu w wizytówkach.
Powiązane
- Kołowrotek stałoszpulowy – rozmiar, przełożenie, hamulec i dobórKołowrotek stałoszpulowy: co oznaczają rozmiar, przełożenie, łożyska i hamulec, jak dobrać go do wędki, metody i ryby, na co uważać przy zakupie.
- Dobór rozmiaru kołowrotka do wędki, metody i rybyJak dobrać rozmiar kołowrotka (1000–10000) do wędki, metody i ryby: tabela pod spinning, feeder, spławik, karpiowanie i suma, balans z kijem.
- Wędka spinningowa – ciężar wyrzutu, akcja, długość i jak ją dobraćWędka spinningowa: co oznaczają ciężar wyrzutu, akcja i długość, czym różnią się blanki do gum, woblerów i jerków, jak dobrać wędkę do okonia.
- Wędka sumowa – ciężar wyrzutu, długość i dobór do klonka i bojkiWędka sumowa: ciężar wyrzutu, długość i akcja, czym różnią się wędki do klonka, bojki, odległościówki i spinningu sumowego, jak dobrać do łodzi i brzegu.
- Jerkbait – wobler bez steru na duże szczupakiJerkbait (jerk): wobler bez steru prowadzony szarpnięciami – glider, pull bait, diver; kiedy stosować na szczupaka, jak dobrać rozmiar, pływalność i kolor.
- Trolling – łowienie na przynęty ciągnięte za łodziąTrolling: ciągnięcie woblerów i gum za płynącą łodzią na szczupaka, sandacza, suma i troć – sprzęt, przynęty, zestawy, prędkość, krok po kroku, przepisy, błędy.
- Klonk – wabienie suma z łodzi dźwiękiem i przynętą pod burtąKlonk: łowienie suma z dryfującej łodzi – uderzenia klonka wabią rybę, przynęta wisi pod burtą. Sprzęt, przynęty, zestaw klonkowy, krok po kroku, gdzie i kiedy.
- Plecionka – linka bez rozciągliwości do spinningu i feederaPlecionka: czym różni się od żyłki, co oznaczają sploty, średnica i PE, jak dobrać ją do spinningu, feedera i suma, na co uważać przy zakupie, jak wiązać.