Gatunek

Jesiotr – jak rozpoznać, jak żeruje i jak łowić go na łowisku

Jesiotr na polskim łowisku to niemal zawsze ryba hodowlana: jesiotr syberyjski (Acipenser baerii), jesiotr rosyjski (Acipenser gueldenstaedtii), sterlet (Acipenser ruthenus) albo ich mieszańce, wpuszczone przez właściciela jako atrakcja. Rodzimy jesiotr ostronosy jest w Polsce gatunkiem chronionym, odbudowywanym w programach restytucji, i w rzece nie wolno go łowić. Na łowisku komercyjnym jesiotr to jednak jedna z najciekawszych ryb: pancerna, silna, długowieczna i łowiona niemal wyłącznie w ramach „złów i wypuść”.

Jak rozpoznać

Ciało wydłużone, wrzecionowate, bez łusek, za to z pięcioma rzędami kostnych tarczek – jednym na grzbiecie, dwoma na bokach i dwoma na brzuchu. Pysk wydłużony w ryjek, spłaszczony, z czterema wąsikami przed dolnym, wysuwanym, bezzębnym otworem gębowym. Ogon asymetryczny, jak u rekina – górny płat dłuższy. Ubarwienie od szarego przez brązowe do niemal czarnego, brzuch jasny. Sterlet jest mniejszy, ma długi, cienki ryjek i wyraźnie liczne tarczki boczne; jesiotr syberyjski – krótszy, zaokrąglony ryjek i masywniejsze ciało.

Od wiosłonosa, również spotykanego na łowiskach, różni się ryjkiem (u wiosłonosa to długie, płaskie „wiosło”) i tarczkami, których wiosłonos nie ma.

Na łowiskach dominują ryby kilkukilogramowe, ale w stawach, gdzie jesiotry rosną od lat, trafiają się okazy o długości ponad metra. Rekordy znajdziesz na stronie Rekordy Polski.

Gdzie występuje

Jesiotr nie rozmnaża się w zamkniętych stawach, więc każda ryba pochodzi z hodowli i zarybienia. Spotkasz go wyłącznie na łowiskach komercyjnych i w prywatnych stawach, rzadziej w zarybianych żwirowniach. Takie miejsca znajdziesz w katalogu jako łowiska z jesiotrem – zwykle to łowiska nastawione na duże ryby i regulamin no kill.

Na łowisku trzyma się dna: twardych, piaszczystych i żwirowych placów, stoków i najgłębszych miejsc zbiornika. Przemieszcza się stale, patrolując dno w poszukiwaniu pokarmu, dlatego raczej trafia na zestaw w ruchu, niż stoi w jednym miejscu. Więcej o czytaniu stawów w artykule Łowisko komercyjne.

Jak i kiedy żeruje

Jesiotr zbiera pokarm z dna, wyczuwając go wąsikami i zasysając wysuwanym pyskiem: larwy owadów, małże, ślimaki, robaki, drobne ryby, a na łowiskach – pellet i wszystko, co zostaje z zanęt karpiowych. Je dużo i chętnie, bo w hodowli jest przyzwyczajony do paszy.

Żeruje przez cały sezon otwartej wody, od wiosny do późnej jesieni, a w cieplejsze dni także zimą – lepiej niż karp znosi zimną wodę. Najlepsze pory to wieczór, noc i wczesny ranek. Dobrze bierze w pochmurną pogodę i po deszczu; w upał schodzi do najgłębszych miejsc.

Jak łowić

  1. Method feeder – koszyk z pelletem i krótki przypon z pelletem lub wafters. Metoda, na którą jesiotry na łowiskach biorą najczęściej.
  2. Metoda karpiowa – zestaw gruntowy z pelletem lub kulką o rybnym zapachu; jesiotr bierze przy okazji łowienia karpi, ale można też łowić go celowo, nęcąc pelletem.
  3. Klasyczna gruntówka z pęczkiem robaków – skuteczna na mniejsze jesiotry i sterlety.

Branie jest zwykle wyraźne: po podniesieniu przynęty ryba rusza wzdłuż dna, często długim odjazdem.

Na co łowić

  • Pellet halibutowy 8–14 mm – na włosie lub w gumce; przynęta numer jeden.
  • Pellet sumowy 20 mm – na duże ryby, nocą.
  • Czerwone robaki i dendrobeny – pęczek na haku; klasyka, lubiana też przez sterlety.
  • Kulki tonące o rybnym zapachu, 14–18 mm – na łowiskach karpiowych.
  • Wątroba i kalmar – przynęty zapachowe, działają w mętnej wodzie.

Nęcenie: pellet w kilku rozmiarach, rozsypany na twardym dnie; jesiotr znajduje go węchem z dużej odległości.

Montaże i sprzęt

Montaż method lub hair rig z hakiem nr 4–8 – najlepiej bezzadziorowym, bo wysuwany pysk jesiotra łatwo uszkodzić przy wypinaniu. Wędka karpiowa lub mocna feederowa, żyłka 0,30–0,35 mm, kołowrotek z wolnym biegiem. Jesiotr holuje się ciężko i długo, często kładzie się na dnie. Na brzegu: szeroka mata, mokre ręce, wypięcie haka wypychaczem. Rybę trzymaj poziomo, podpierając brzuch – tarczki są ostre, a ryjek kruchy. Przed wypuszczeniem przytrzymaj ją w wodzie głową pod prąd lub delikatnie poruszaj, aż sama odpłynie; zasady opisuje artykuł Złów i wypuść.

Przepisy i rekordy

Dziki jesiotr ostronosy jest gatunkiem chronionym i nie wolno go łowić ani zabierać; jesiotry hodowlane na łowiskach komercyjnych podlegają wyłącznie regulaminowi łowiska, który zwykle nakazuje ich wypuszczanie – sprawdź strony Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe, a także artykuł o regulaminach łowisk komercyjnych. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.

Najczęstsze pytania

Czy wolno łowić jesiotra w rzece? Nie. Jesiotr ostronosy w polskich rzekach jest gatunkiem chronionym; przypadkowo złowionego trzeba natychmiast i ostrożnie wypuścić. Łowienie jesiotrów dotyczy wyłącznie ryb hodowlanych na łowiskach komercyjnych.

Jak trzymać jesiotra do zdjęcia? Poziomo, dwiema rękami pod brzuchem, nisko nad matą, krótko. Nigdy za ryjek, nigdy za skrzela, nigdy w pionie – kręgosłup i ryjek łatwo uszkodzić.

Gdzie to wykorzystać

Jesiotr to ryba wyłącznie łowisk komercyjnych, więc wszystko zaczyna się od wyboru miejsca i przeczytania regulaminu. W katalogu znajdziesz łowiska z jesiotrem w całej Polsce – z zasadami wypuszczania, informacją o łowieniu nocnym i kontaktem. Najwięcej jest ich w województwach wielkopolskim, mazowieckim i dolnośląskim.

Powiązane