Temperatura wody – jak steruje żerowaniem i gdzie są ryby

Zimnolubne (ryby łososiowate, miętus, sieja, sielawa): najlepiej w wodzie do ok. 15–16 °C; pstrąg i lipień w letniej wodzie powyżej ok. 20 °C przestają żerować i cierpią (nie łów ich w upale – hol może je zabić); miętus żeruje zimą. Pośrednie (okoń, sandacz, szczupak, płoć, leszcz): szeroki zakres, szczyt żerowania przy ok. 10–20 °C; szczupak najaktywniejszy w chłodniejszej wodzie (wiosna, jesień), sandacz toleruje cieplejszą, okoń bierze niemal zawsze, choć różnie. Ciepłolubne (karp, amur, lin, karaś, sum, tołpyga): ruszają na dobre powyżej ok. 12–15 °C, szczyt przy 18–26 °C; karp w wodzie poniżej ok. 8 °C je sporadycznie, sum poniżej ok. 10 °C praktycznie nie bierze, amur potrzebuje upału. Zakresy są orientacyjne – ryby przystosowują się do swojej wody i reagują bardziej na zmianę temperatury (nagły spadek po froncie = koniec żerowania na dzień, dwa) niż na wartość bezwzględną.

Latem jezioro rozwarstwia się: ciepła, natleniona warstwa górna (kilka metrów), termoklina – cienka warstwa gwałtownego spadku temperatury – i zimna, często uboga w tlen warstwa dolna. Ryby stoją nad termokliną lub w jej strefie (drapieżniki tuż nad nią, drobnica wyżej), rzadko głębiej – łowienie przy dnie na 15 m w sierpniu to zwykle łowienie w pustej wodzie; echosonda pokazuje termoklinę jako pasmo „szumu”. Jesienne ochłodzenie miesza warstwy – ryby rozchodzą się po całej toni, a potem schodzą do głębszej, cieplejszej wody. W płytkich stawach i rzekach warstw nie ma, za to upał i noc bez wiatru dają deficyt tlenu nad ranem – ryby stoją przy powierzchni i nie biorą; wiatr i dopływ ratują sytuację (Wiatr). Zimą pod lodem najcieplej (ok. 4 °C) jest przy dnie – tam zimowiska.

Wiosną płytkie, osłonięte zatoki od strony południowej nagrzewają się o kilka stopni szybciej niż główna woda – tam pierwsze karpie, liny, szczupaki po tarle i płocie; wieczór jest cieplejszy od poranka, więc wiosenne brania przesuwają się na popołudnie. Latem odwrotnie: świt po chłodnej nocy daje najlepsze warunki, a popołudniowe przegrzanie płycizn wypycha ryby w cień i głębiej. Jesienią pierwsze zimne noce ochładzają płycizny – ryby wracają do głębszej, stabilnej wody; jesienny ciepły okres („babie lato”) to ostatni intensywny żer. Dopływy, źródła i zrzuty zbiorników zmieniają temperaturę lokalnie – latem chłodzą (pstrągi, sandacze), zimą bywają cieplejsze lub chłodniejsze od głównej wody. Czytanie takich miejsc: Jezioro, Zbiornik zaporowy.

• Mierz: termometr na żyłce zanurzony na kilkanaście sekund przy brzegu i głębiej – zapisuj razem z braniami, po sezonie masz własne progi.
• Zmiana ważniejsza niż wartość: po nagłym spadku o kilka stopni odczekaj dzień, dwa; po stopniowym wzroście jedź.
• Lato: łów nad termokliną, nie pod nią; świt i cień; nie męcz ryb łososiowatych w ciepłej wodzie.
• Wiosna: płytkie, nasłonecznione zatoki po południu; jesień: głębsza, stabilna woda.
• Ciepłolubne (karp, sum) – dopiero gdy woda przekroczy ich progi; zimnolubne – gdy spadnie poniżej.
• Katalog pokazuje typ wody i głębokość łowiska (gdy właściciel uzupełnił) – pomaga przewidzieć rozwarstwienie: łowiska na jeziorach w całej Polsce.