Wypinanie haka – szybko, bezpiecznie dla ryby i dla ciebie
Aktualizacja:
Wypięcie haka to kilka sekund, które mogą zdecydować o życiu ryby i o tym, czy wrócisz z łowiska z hakiem w palcu. Każdy gatunek wymaga innego chwytu, każdy rodzaj haka innego narzędzia, a hak w gardle – decyzji, czy w ogóle go wyjmować. Zasady poniżej dotyczą ryb wypuszczanych; rybę zabieraną najpierw uśmierca się, potem odhacza – odwrotna kolejność to zbędne cierpienie.
Narzędzia
Wypychacz – pręt z rowkiem na końcu – do małych haków w pyskach płoci, leszczy, karasi: wsuwasz wzdłuż przyponu, dociskasz łuk haka i wypychasz grot w kierunku, w którym wszedł. Szczypce z długim nosem – do drapieżników i kotwiczek: chwytasz hak przy łuku i obracasz. Nożyce lub cęgi do cięcia haków – do kotwiczek, które weszły w dwóch miejscach, i do haka w palcu. Rękawica (sum, szczupak), mokra ściereczka na rybę, mata. Hak bezzadziorowy skraca wszystko do jednego ruchu – to najlepsze narzędzie z listy.
Chwyt ryby
Płoć, leszcz, karaś – w mokrej dłoni, lekko, nie ściskaj; duże ryby białe na macie. Okoń – od spodu, palcem w pysk za dolną wargę (nie ma zębów), kolce grzbietowe przy tym dociskasz dłonią od góry. Sandacz – chwyt za dolną wargę kciukiem, uwaga na kły i kolce skrzelowe. Szczupak – chwyt pod pokrywę skrzelową (bez dotykania czerwonych skrzeli) lub w worek (tzw. chwyt za kark, mokrą rękawicą), pysk otwiera się wtedy sam; nigdy za oczy. Sum – za dolną szczękę w rękawicy (szczotka zębów ściera skórę), dużego w chwytaku, nie w pionie. Karp, amur – na macie, bez chwytania, odhaczanie z boku. Pstrąg, lipień – najlepiej w podbieraku w wodzie, bez wyjmowania.
Hak w pysku, hak w gardle
Hak w wardze – wypychaczem albo szczypcami, w kierunku odwrotnym do wejścia, jednym ruchem. Kotwiczka woblera – najpierw odczep wobler od drugiej kotwiczki (ryba miotająca się z dwoma trójzębami jest niebezpieczna dla obu stron), potem wypinaj ramiona po kolei szczypcami; przy głębokim wbiciu przetnij ramię cęgami. Hak w gardle lub przełyku – odetnij przypon jak najbliżej pyska i wypuść rybę: hak koroduje w kilka tygodni, a wyrywanie go rozrywa naczynia; ryba z odciętym hakiem ma realne szanse, z wyrwanym prawie żadnych. Rybę zabieraną – uśmierć, potem wyjmuj.
Hak w tobie
Hak w palcu za zadziorem to codzienność spinningistów. Jeśli grot przeszedł płytko – wypchnij go dalej przez skórę, odetnij grot z zadziorem cęgami i wycofaj trzonek. Jeśli hak tkwi głęboko, blisko stawu, oka lub tętnicy – nie majstruj, odetnij przynętę i jedź na ostry dyżur. Metoda „sznurkowa” (pętla z linki na łuku, dociśnięcie trzonka, szybkie szarpnięcie) działa na płytkie haki, ale wymaga odwagi i drugiej osoby. Potem: woda utleniona, opatrunek, szczepienie przeciwtężcowe, jeśli nieaktualne. Haki bezzadziorowe rozwiązują 90% tych sytuacji.
W praktyce
- Narzędzia w kieszeni, nie w plecaku – szczypce i wypychacz na smyczy.
- Mokre ręce, ryba na macie lub w wodzie, czas poza wodą jak najkrótszy (Złów i wypuść).
- Hak w gardle – tnij, nie wyrywaj.
- Szczupak i sum – rękawica; kotwiczki – szczypce z długim nosem i cęgi.
- Na łowiskach komercyjnych obowiązują zwykle haki bezzadziorowe i mata; wymagania są w wizytówkach na mapie łowisk komercyjnych.
Najczęstsze pytania
Czy ryba z odciętym hakiem w gardle naprawdę przeżyje? Badania na wielu gatunkach pokazują wyraźnie wyższą przeżywalność niż po wyjmowaniu haka z gardła – zwłaszcza przy hakach z cienkiego drutu. Nie jest to gwarancja, ale najlepsza z dostępnych opcji.
Jak otworzyć pysk szczupakowi? Chwyt pod pokrywę skrzelową (palce między pokrywą a skrzelami, nie w skrzela) i lekkie uniesienie – pysk otwiera się sam; rozwieracz pyska jest przydatny przy dużych rybach i głębokich kotwiczkach.
Gdzie to wykorzystać
Zasady wypinania obowiązują na każdej wodzie; haki bezzadziorowe są wymagane na wielu łowiskach komercyjnych i pstrągowych. W katalogu sprawdzisz łowiska ze szczupakiem, łowiska z sumem i łowiska no kill.
Powiązane
- Złów i wypuść – jak wypuścić rybę, żeby przeżyłaZłów i wypuść w praktyce: krótki hol, podbierak i mata, mokre ręce, szybkie wypięcie haka, zdjęcie nisko nad wodą, podtrzymanie przy wypuszczaniu, hak w gardle.
- Hol – jak wyholować rybę bez zrywania i spadaniaHol ryby krok po kroku: hamulec, kąt wędki, pompowanie, odjazdy i wyskoki, przeszkody, końcówka pod brzegiem i podbierak, hol szczupaka, karpia, suma i pstrąga.
- Wypychacz do haków – rodzaje i jak nim bezpiecznie wyjąć hakWypychacz do haków: rurka, widełki, T-bar, szczypce z zaczepem – jak dobrać do haków spławikowych, karpiowych i kotwiczek, jak wyjąć hak bez szkody dla ryby.
- Szczypce wędkarskie – do odhaczania, śrucin i kółek łącznikowychSzczypce wędkarskie: rodzaje (długie do odhaczania, do kółek łącznikowych, do śrucin, cęgi), materiał, jak dobrać do spinningu, karpiowania i spławika.
- Haki bezzadziorowe – kiedy są wymagane i jak nimi łowićHaki bezzadziorowe: czym różnią się od haków z zadziorem, dlaczego łowiska komercyjne ich wymagają, czy ryby spadają, jak holować i jak przygnieść zadzior.
- Kotwiczki – rozmiary, grubość drutu i dobór do przynętKotwiczki: co oznaczają rozmiary i grubość drutu, kiedy wymieniać fabryczne kotwiczki w woblerach, jak dobrać do gum, błystek i żywca, wersje bezzadziorowe.
- Mata karpiowa – rodzaje, jak dobrać i jak używaćMata karpiowa: dlaczego jest obowiązkowa na łowiskach komercyjnych, rodzaje (płaska, z burtami, kołyska), jak dobrać rozmiar do ryb.
- Szczupak – jak rozpoznać, gdzie czai się na łowisku i na co łowićSzczupak poluje z zasadzki w roślinach. Jak go rozpoznać, gdzie szukać go na łowisku, na co łowić – i gdzie są łowiska ze szczupakiem.