Szczupak – jak rozpoznać, gdzie czai się na łowisku i na co łowić

Ciało wydłużone, strzałkowate, z płetwą grzbietową przesuniętą daleko do tyłu, naprzeciwko płetwy odbytowej – to ustawienie daje mu gwałtowne przyspieszenie. Głowa długa i spłaszczona, pysk w kształcie kaczego dzioba, pełen ostrych zębów, w tym zębów podniebiennych skierowanych do tyłu. Ubarwienie zielonkawe lub szarobrązowe z jasnymi, podłużnymi plamkami układającymi się w rzędy; w przejrzystej wodzie jaśniejszy, w torfowej niemal czarny. Nie da się go pomylić z żadną inną rodzimą rybą – z sandaczem łączy go tylko to, że obaj polują na drobnicę.

Większość złowionych szczupaków to ryby do kilku kilogramów. Duże samice, które budzą największe emocje, trafiają się na wodach o niskiej presji – rekordy znajdziesz na stronie Rekordy Polski.

Szczupak jest niemal wszędzie: w jeziorach, rzekach nizinnych, zbiornikach zaporowych, kanałach, żwirowniach i na łowiskach komercyjnych, gdzie pilnuje populacji drobnicy. W katalogu znajdziesz go jako łowiska ze szczupakiem – to drugi po karpiu najczęściej zgłaszany gatunek.

Na łowisku szukaj go tam, gdzie może stać w ukryciu z widokiem na otwartą wodę: granica trzcin i pasa roślin podwodnych, zatopione drzewa, pomosty, krawędzie płycizn, ujścia dopływów i wloty do zatok. Wiosną stoi na płytkiej, nagrzanej wodzie, latem schodzi na stoki i do roślin w głębszej wodzie, jesienią wraca na krawędzie i poluje stadnie na ławice białej ryby. Szczegóły dla poszczególnych wód opisują artykuły Jezioro, Rzeka nizinna i Zbiornik zaporowy.

Szczupak zjada przede wszystkim ryby – płocie, wzdręgi, uklejki, okonie, także mniejsze szczupaki – a przy okazji żaby i wszystko, co porusza się na powierzchni. Atakuje z boku, chwyta ofiarę w poprzek, a potem obraca ją i połyka głową do przodu; stąd częste puste brania, gdy zatniesz za wcześnie.

Żeruje za dnia, z wyraźnymi szczytami rano i pod wieczór. Najlepsze pory roku to wiosna po okresie ochronnym i jesień, od września do zamarznięcia wody, gdy szczupaki jedzą intensywnie i biorą duże przynęty. Latem bierze krócej, w upale głównie o świcie. Pochmurna pogoda, lekki wiatr i spadek ciśnienia pomagają; nagły skok ciśnienia i bezwietrzny upał – przeciwnie.

1. Spinning z brzegu – obrzucanie granic roślin i krawędzi gumami, błystkami i woblerami. Podstawa przez cały sezon.
2. Spinning z łodzi – dostęp do stoków i miejsc niedostępnych z brzegu; jesienią skuteczny z trollingiem wzdłuż krawędzi.
3. Jerkowanie – duże przynęty prowadzone szarpnięciami w płytkiej wodzie; metoda na duże szczupaki wiosną i jesienią.
4. Spławik z żywcem – na przykosach i przy roślinach, klasyka jesienna. Przed użyciem żywca sprawdź zasady opisane w artykule Łowienie na żywca.

• Kopyta i shady o długości 10–15 cm na główce 7–15 g – uniwersalna przynęta na każdą wodę; jesienią śmiało 15–20 cm.
• Błystki wahadłowe 15–25 g – prowadzone wolno przy roślinach, szczególnie wiosną.
• Woblery 10–14 cm, płytko schodzące i jerkbaity – nad łąkami roślin i przy trzcinach.
• Błystki obrotowe nr 3–5 – na płyciznach i w mętnej wodzie.
• Martwa rybka na zestawie – gdy sztuczne przynęty zawodzą w zimnej wodzie.

Kolory: w czystej wodzie naturalne (płoć, okoń), w mętnej i pod wieczór jaskrawe (żółty, chartreuse, biały).

Przypon przeciwko zębom to konieczność: fluorocarbon 0,60–0,80 mm albo stalka. Wędka spinningowa o długości 2,4–2,7 m i ciężarze wyrzutu 10–40 g, do jerków krótsza i sztywniejsza; plecionka 0,14–0,18 mm. Gumy na jigu albo czeburaszce, na szczupaka często z dodatkową kotwiczką. Do odhaczenia długie szczypce i podbierak z gumowaną siatką – szczupaka chwytamy za skrzela tylko wtedy, gdy wiemy jak, a nigdy za oczy.

Szczupak ma wymiar ochronny, okres ochronny i limit dobowy; na wielu wodach obowiązują dodatkowo górne wymiary ochronne dla dużych samic – aktualne wartości sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.