Okoń – jak rozpoznać, gdzie poluje stadem i na co go łowić
Okoń (Perca fluviatilis) jest w każdej polskiej wodzie, bierze przez cały rok i na niemal wszystko – dlatego to on uczy większość wędkarzy, czym jest branie. Mały okoń jest wszędzie, ale duży, „garbus” ważący ponad kilogram, to ryba trudna, wymagająca i wymarzona przez spinningistów. Poluje stadnie, więc gdy trafisz na jedno branie, zwykle zaraz będą następne.
Jak rozpoznać
Ciało krępe, u dużych osobników wyraźnie wygrzbiecone (stąd „garbus”), pokryte drobnymi, twardymi, szorstkimi łuskami. Boki zielonkawe lub żółtawe z pięcioma do dziewięciu ciemnymi, pionowymi pręgami; brzuch jasny. Dwie płetwy grzbietowe – pierwsza z twardymi, ostrymi kolcami i ciemną plamą na końcu, druga miękka. Płetwy brzuszne, odbytowa i ogonowa są czerwone lub pomarańczowe, co w wodzie widać z daleka. Na pokrywach skrzelowych ostre kolce; okonia chwyta się od spodu, palcem w pysk, nie za grzbiet.
Z sandaczem łatwo odróżnić go po pręgach i czerwonych płetwach; z jazgarzem – po tym, że jazgarz ma zrośnięte obie płetwy grzbietowe i brak pręg.
Przeciętny okoń mieści się w dłoni. Okazy dwukilogramowe to już ryby rzadkie, zwykle z czystych jezior i zbiorników – rekordy znajdziesz na stronie Rekordy Polski.
Gdzie występuje
Okoń żyje praktycznie wszędzie: w jeziorach, rzekach, zbiornikach zaporowych, kanałach, stawach i żwirowniach, w wodach czystych i zanieczyszczonych, płytkich i głębokich. Jest też w Zalewie Wiślanym i Szczecińskim. W katalogu znajdziesz go jako łowiska z okoniem – zgłaszają go zwłaszcza łowiska na naturalnych jeziorach i rzekach.
Małe okonie stoją przy brzegu, w roślinach, pod pomostami i przy wszelkich konstrukcjach. Duże trzymają się twardego dna, stoków, głazowisk, zatopionych drzew i krawędzi głębin; w jeziorach latem i jesienią polują na ławice uklei w toni, zdradzając się kotłowaniem wody i mewami nad nim. Zimą schodzą na głębokie, twarde dno. O czytaniu takich miejsc piszą artykuły Jezioro i Kanał.
Jak i kiedy żeruje
Młode okonie jedzą plankton i larwy owadów, dorosłe – drobne ryby, w tym własne potomstwo, larwy ważek, raki i ikrę. Polują wzrokiem, dlatego w dzień, w przejrzystej wodzie, a w nocy praktycznie nie biorą.
Okoń żeruje cały rok. Najlepsze okresy to późne lato i jesień, gdy stada polują na uklejki, oraz zima pod lodem, gdy jest najpopularniejszą rybą podlodową. Wiosną po tarle bierze dobrze przy brzegu, latem najlepiej o świcie i wieczorem. Słoneczna, stabilna pogoda z lekkim wiatrem sprzyja; nagłe ochłodzenie i zmętnienie wody – nie.
Jak łowić
- Ultralight – lekki spinning z małymi gumami, obrotówkami i woblerkami. Najprzyjemniejsza metoda, dobra na początek i na wymagające ryby.
- Dropshot i metody finezyjne – przynęta podana pionowo nad dnem, prowadzona w miejscu. Skuteczne na duże okonie na stokach i przy konstrukcjach.
- Vertical z łodzi – nad stadami stojącymi w głębokiej wodzie, jesienią i wczesną zimą.
- Spławik z żywcem lub robakiem – klasyka przy pomostach i w trzcinach; na białe robaki biorą nawet duże okonie.
- Łowienie na mormyszkę i balanser – zimą, pod lodem, w twardej wodzie okoń jest rybą numer jeden.
Na co łowić
- Twistery i rippery 4–7 cm na główkach 2–7 g – podstawa; duże okonie biorą też 10 cm.
- Kreatury i raki oraz wormy na dropshocie i wacky – na ostrożne ryby.
- Błystki obrotowe nr 1–3 – wiosną i latem przy brzegu.
- Woblery 3–6 cm i cykady – na okonie polujące w toni.
- Białe robaki, czerwone robaki i mały żywiec – na spławik.
- Mormyszka z ochotką i balanser – pod lodem.
Montaże i sprzęt
Wędka spinningowa klasy UL lub L (ciężar wyrzutu do 7–10 g), 1,8–2,1 m, lekki kołowrotek w rozmiarze 1000–2000, plecionka 0,06–0,10 mm i przypon z fluorocarbonu 0,18–0,25 mm. Montaże: jig, dropshot, czeburaszka. Haki jigowe małe i ostre, bo okoń ma twardy pysk; przy odhaczaniu pomagają szczypce. W wodach ze szczupakiem licz się z utratą kilku przynęt – albo załóż cienki przypon stalowy, kosztem liczby brań okoni.
Przepisy i rekordy
Okoń w wodach PZW ma wymiar ochronny i limit dobowy w wybranych okręgach i na wybranych łowiskach – aktualne zasady sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.
Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.
Najczęstsze pytania
Jak znaleźć duże okonie, skoro wszędzie biorą małe? Zmień miejsce i przynętę: duże okonie stoją głębiej, przy twardym dnie i konstrukcjach, a biorą na przynęty 8–12 cm, za duże dla drobnicy. Drobnica przy brzegu to znak, że dużych tam nie ma.
Czy okoń bierze w nocy? Praktycznie nie – poluje wzrokiem. Najlepsze godziny to wczesny ranek i dwie godziny przed zmierzchem.
Gdzie to wykorzystać
Okoń jest niemal wszędzie, ale duże okonie żyją w czystych jeziorach, zbiornikach i rzekach z twardym dnem. W katalogu znajdziesz łowiska z okoniem w całej Polsce – z typem wody i informacją, czy spinning jest dozwolony. Najwięcej jest ich w województwach wielkopolskim, pomorskim i mazowieckim.
Powiązane
- Sandacz – jak rozpoznać, gdzie szukać go na łowisku i na co łowićSandacz to drapieżnik nocy i mętnej wody. Sprawdź, gdzie szukać go na łowisku, kiedy żeruje, na co łowić – i na których łowiskach w Polsce występuje.
- Szczupak – jak rozpoznać, gdzie czai się na łowisku i na co łowićSzczupak poluje z zasadzki w roślinach. Jak go rozpoznać, gdzie szukać go na łowisku, na co łowić – i gdzie są łowiska ze szczupakiem.
- Łowienie na mormyszkę – okonie i płocie spod lodu krok po krokuMormyszka to mała przynęta podlodowa prowadzona pionowo w przeręblu. Sprzęt, przynęty, montaż, krok po kroku, gdzie i kiedy, bezpieczeństwo na lodzie.