Gatunek

Okoń – jak rozpoznać, gdzie poluje stadem i na co go łowić

Okoń (Perca fluviatilis) jest w każdej polskiej wodzie, bierze przez cały rok i na niemal wszystko – dlatego to on uczy większość wędkarzy, czym jest branie. Mały okoń jest wszędzie, ale duży, „garbus” ważący ponad kilogram, to ryba trudna, wymagająca i wymarzona przez spinningistów. Poluje stadnie, więc gdy trafisz na jedno branie, zwykle zaraz będą następne.

Jak rozpoznać

Ciało krępe, u dużych osobników wyraźnie wygrzbiecone (stąd „garbus”), pokryte drobnymi, twardymi, szorstkimi łuskami. Boki zielonkawe lub żółtawe z pięcioma do dziewięciu ciemnymi, pionowymi pręgami; brzuch jasny. Dwie płetwy grzbietowe – pierwsza z twardymi, ostrymi kolcami i ciemną plamą na końcu, druga miękka. Płetwy brzuszne, odbytowa i ogonowa są czerwone lub pomarańczowe, co w wodzie widać z daleka. Na pokrywach skrzelowych ostre kolce; okonia chwyta się od spodu, palcem w pysk, nie za grzbiet.

Z sandaczem łatwo odróżnić go po pręgach i czerwonych płetwach; z jazgarzem – po tym, że jazgarz ma zrośnięte obie płetwy grzbietowe i brak pręg.

Przeciętny okoń mieści się w dłoni. Okazy dwukilogramowe to już ryby rzadkie, zwykle z czystych jezior i zbiorników – rekordy znajdziesz na stronie Rekordy Polski.

Gdzie występuje

Okoń żyje praktycznie wszędzie: w jeziorach, rzekach, zbiornikach zaporowych, kanałach, stawach i żwirowniach, w wodach czystych i zanieczyszczonych, płytkich i głębokich. Jest też w Zalewie Wiślanym i Szczecińskim. W katalogu znajdziesz go jako łowiska z okoniem – zgłaszają go zwłaszcza łowiska na naturalnych jeziorach i rzekach.

Małe okonie stoją przy brzegu, w roślinach, pod pomostami i przy wszelkich konstrukcjach. Duże trzymają się twardego dna, stoków, głazowisk, zatopionych drzew i krawędzi głębin; w jeziorach latem i jesienią polują na ławice uklei w toni, zdradzając się kotłowaniem wody i mewami nad nim. Zimą schodzą na głębokie, twarde dno. O czytaniu takich miejsc piszą artykuły Jezioro i Kanał.

Jak i kiedy żeruje

Młode okonie jedzą plankton i larwy owadów, dorosłe – drobne ryby, w tym własne potomstwo, larwy ważek, raki i ikrę. Polują wzrokiem, dlatego w dzień, w przejrzystej wodzie, a w nocy praktycznie nie biorą.

Okoń żeruje cały rok. Najlepsze okresy to późne lato i jesień, gdy stada polują na uklejki, oraz zima pod lodem, gdy jest najpopularniejszą rybą podlodową. Wiosną po tarle bierze dobrze przy brzegu, latem najlepiej o świcie i wieczorem. Słoneczna, stabilna pogoda z lekkim wiatrem sprzyja; nagłe ochłodzenie i zmętnienie wody – nie.

Jak łowić

  1. Ultralight – lekki spinning z małymi gumami, obrotówkami i woblerkami. Najprzyjemniejsza metoda, dobra na początek i na wymagające ryby.
  2. Dropshot i metody finezyjne – przynęta podana pionowo nad dnem, prowadzona w miejscu. Skuteczne na duże okonie na stokach i przy konstrukcjach.
  3. Vertical z łodzi – nad stadami stojącymi w głębokiej wodzie, jesienią i wczesną zimą.
  4. Spławik z żywcem lub robakiem – klasyka przy pomostach i w trzcinach; na białe robaki biorą nawet duże okonie.
  5. Łowienie na mormyszkę i balanser – zimą, pod lodem, w twardej wodzie okoń jest rybą numer jeden.

Na co łowić

  • Twistery i rippery 4–7 cm na główkach 2–7 g – podstawa; duże okonie biorą też 10 cm.
  • Kreatury i raki oraz wormy na dropshocie i wacky – na ostrożne ryby.
  • Błystki obrotowe nr 1–3 – wiosną i latem przy brzegu.
  • Woblery 3–6 cm i cykady – na okonie polujące w toni.
  • Białe robaki, czerwone robaki i mały żywiec – na spławik.
  • Mormyszka z ochotką i balanser – pod lodem.

Montaże i sprzęt

Wędka spinningowa klasy UL lub L (ciężar wyrzutu do 7–10 g), 1,8–2,1 m, lekki kołowrotek w rozmiarze 1000–2000, plecionka 0,06–0,10 mm i przypon z fluorocarbonu 0,18–0,25 mm. Montaże: jig, dropshot, czeburaszka. Haki jigowe małe i ostre, bo okoń ma twardy pysk; przy odhaczaniu pomagają szczypce. W wodach ze szczupakiem licz się z utratą kilku przynęt – albo załóż cienki przypon stalowy, kosztem liczby brań okoni.

Przepisy i rekordy

Okoń w wodach PZW ma wymiar ochronny i limit dobowy w wybranych okręgach i na wybranych łowiskach – aktualne zasady sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.

Najczęstsze pytania

Jak znaleźć duże okonie, skoro wszędzie biorą małe? Zmień miejsce i przynętę: duże okonie stoją głębiej, przy twardym dnie i konstrukcjach, a biorą na przynęty 8–12 cm, za duże dla drobnicy. Drobnica przy brzegu to znak, że dużych tam nie ma.

Czy okoń bierze w nocy? Praktycznie nie – poluje wzrokiem. Najlepsze godziny to wczesny ranek i dwie godziny przed zmierzchem.

Gdzie to wykorzystać

Okoń jest niemal wszędzie, ale duże okonie żyją w czystych jeziorach, zbiornikach i rzekach z twardym dnem. W katalogu znajdziesz łowiska z okoniem w całej Polsce – z typem wody i informacją, czy spinning jest dozwolony. Najwięcej jest ich w województwach wielkopolskim, pomorskim i mazowieckim.

Powiązane