Węgorz – jak rozpoznać, gdzie żeruje nocą i jak go łowić

Wężowate, walcowate ciało bez wyraźnych płetw brzusznych; płetwa grzbietowa, ogonowa i odbytowa zlewają się w jedną długą płetwę biegnącą wokół tylnej części ciała; mała głowa, dolna szczęka wysunięta; skóra śliska, pokryta grubą warstwą śluzu, łuski mikroskopijne, niewidoczne; grzbiet ciemnozielony lub brązowy, brzuch żółtawy (węgorz „żółty” – żerujący) albo srebrzysty z dużymi oczami (węgorz „srebrzysty” – przygotowany do wędrówki, nie żeruje). Forma „szerokogłowa” (łowi ryby i raki) i „wąskogłowa” (bezkręgowce). Nie ma w Polsce ryby, z którą dałoby się go pomylić – poza minogami (bez szczęk) i piskorzem (wąsiki, pręgi, mały). Typowe rozmiary to ryby długości ramienia i dłuższe; grube, ciężkie węgorze to okazy wieloletnie.

Jeziora (zwłaszcza przepływowe i zarybiane), rzeki nizinne, kanały, zbiorniki zaporowe, starorzecza, zalewy przymorskie – w całej Polsce, ale liczebność zależy od zarybień i możliwości wędrówki (zapory bez przepławek odcinają). Stanowiska: w dzień ukryty w norach pod brzegiem, między kamieniami, w korzeniach, w mule, pod zatopionymi drzewami; nocą wychodzi żerować na płycizny, krawędzie trzcin, piaszczyste i muliste dno przy brzegu, ujścia dopływów i kanałów, miejsca poniżej jazów. W rzece – spokojne odcinki, przykosy, zakola, pod umocnieniami brzegów.

Nocą, od zmroku do świtu, od maja do września (szczyt czerwiec–sierpień w ciepłe, parne, pochmurne noce, po deszczu i przy nowiu); w dzień bierze rzadko, wyjątkowo w mętnej wodzie i po przyborze. Pokarm: rosówki, dżdżownice, larwy, ślimaki, raki, ikra, małe ryby i padlina – węgorz znajduje go węchem, idąc dnem; stąd przynęty pachnące na dnie. Zimą (woda poniżej ok. 10 °C) zakopuje się w mule i nie żeruje. Szukaj go metodycznie: nocne stanowisko na płyciźnie przy krawędzi głębszej wody, kilka wędek w różnych odległościach, cisza na brzegu. Pora dnia szerzej – Pora dnia.

Klasyczna gruntówka nocna: zestaw przelotowy z lekkim ciężarkiem (10–40 g), długi przypon, przynęta na dnie, wędka w stojaku pod kątem, sygnalizacja dzwonkiem lub sygnalizatorem; dwie–trzy wędki (ile pozwala regulamin) w różnych odległościach od brzegu. Branie węgorza: delikatne skubanie, potem ciągnięcie – zacinaj przy wyraźnym odjeździe, nie za wcześnie (wypluje) i nie za późno (połknie głęboko). Hol: zdecydowany, bez luzu – węgorz owija się wokół przeszkód i kręci w kółko; na brzegu – mokry ręcznik, szmatka lub rękawica, odhaczanie szczypcami; głęboko połkniętego haka nie wyszarpuj – odetnij przypon przy pysku. Wypuszczanego węgorza (coraz częściej obowiązkowo) odhaczaj w wodzie. Wody z węgorzem pokazuje katalog: łowiska z węgorzem w całej Polsce.

Rosówki – klasyka numer jeden (pęczek lub jedna duża na haku z długim trzonkiem); dendrobeny i czerwone robaki w pęczku; martwa rybka mała lub kawałek (ukleja, kiełb, płotka – na duże węgorze); wątroba, raki (kawałki, tam gdzie dozwolone), ślimaki bez skorupy, pijawki. Nęcenie: posiekane robaki z ziemią, kawałki ryb, zanęta z mączką rybną w małej ilości na kilka punktów.

Wędka gruntowa lub feederowa 3,0–3,6 m, c.w. 40–80 g, mocna (hol z nor i gałęzi); kołowrotek 3000–4000, żyłka 0,25–0,30 (plecionka 0,15 z przyponem); ciężarek przelotowy 15–40 g na stoperze, przypon 40–80 cm żyłka 0,25–0,30 lub cienka plecionka (węgorz skręca przypon – krętlik); hak z długim trzonkiem nr 2–6 (łatwiejsze odhaczanie), zadziorowy lub bez; pływak podwodny unosi przynętę nad muł. Akcesoria nocne: czołówka z czerwonym światłem, mokry ręcznik lub rękawica, długie szczypce, pojemnik na robaki w chłodzie.

Węgorz ma w wodach PZW wymiar ochronny i limit dobowy, a jako gatunek zagrożony podlega dodatkowym ograniczeniom (w wielu okręgach i na części wód obowiązuje okres ochronny lub całkowity zakaz zabierania); część łowisk wymaga wypuszczania – aktualne wartości sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.