Sum – jak rozpoznać, gdzie żeruje nocą i na co go łowić

Nie pomylisz go z niczym: długie, bezłuskie ciało pokryte śluzem, ogromna, spłaszczona głowa z szerokim pyskiem, małe oczy i sześć wąsów – dwa długie na górnej szczęce i cztery krótkie pod brodą. Płetwa grzbietowa jest malutka, za to płetwa odbytowa ciągnie się przez pół ciała aż do ogona. Ubarwienie ciemnooliwkowe lub brunatne z marmurkowym wzorem na bokach, brzuch jasny. Pysk pełen drobnych, szczotkowatych zębów, które nie tną, ale ścierają skórę – do odhaczenia przydają się rękawice.

Jedyna ryba, z którą da się go pomylić w młodości, to sumik karłowaty – ten ma jednak osiem wąsików, tłuszczową płetwę za grzbietową i ostre kolce w płetwach piersiowych, a dorasta ledwie do rozmiaru dłoni.

Sumy w polskich wodach rosną do dwóch metrów i więcej. Okazy, o których mówi się przez lata, znajdziesz na stronie Rekordy Polski.

Sum lubi duże, ciepłe wody o spokojnym nurcie: dolne i środkowe biegi rzek nizinnych, zbiorniki zaporowe, duże jeziora, starorzecza i kanały. Bywa też na łowiskach komercyjnych, gdzie wpuszcza się go jako rybę „trofeum” – takie miejsca znajdziesz w katalogu jako łowiska z sumem.

W rzece stoi za dnia w kryjówkach: w dołach za ostrogami, pod podmytymi brzegami, w zatopionych drzewach, przy filarach mostów i na głębokich zewnętrznych łukach zakoli. Nocą wychodzi na płycizny i piaszczyste przykosy, gdzie poluje na białą rybę. W zbiorniku zaporowym trzyma się starego koryta rzeki, stoków i rejonu zapory. Jak czytać takie miejsca, opisują artykuły Rzeka nizinna i Zbiornik zaporowy.

Sum je wszystko, co zmieści w pysku: ryby, raki, żaby, pijawki, mięczaki, a także padlinę; duże osobniki chwytają ptaki wodne i gryzonie. Poluje głównie z wykorzystaniem węchu i linii bocznej, dlatego w mętnej wodzie i nocą jest równie skuteczny jak w dzień.

Jest rybą ciepłolubną. Sezon zaczyna się, gdy woda ma kilkanaście stopni, po tarle – zwykle w czerwcu – żeruje najintensywniej, a lato i wczesna jesień to najlepszy czas. Klasyczna pora to noc, szczególnie ciepłe, parne noce przed burzą i w jej trakcie. Po jesiennych chłodach schodzi do dołów i stopniowo przestaje jeść; zimą trafia się rzadko.

1. Klonk – łowienie z łodzi z użyciem drewnianego narzędzia, którego uderzenie o wodę wabi sumy spod dna; przynęta zawieszona pionowo pod łodzią. Najskuteczniejsza metoda na dużych rzekach i zbiornikach.
2. Bojka – zestaw z przynętą podwieszoną nad dnem przy użyciu bojki lub balonu; łowienie z brzegu, zasiadkowe, nocne.
3. Sumowa odległościówka – gruntowy zestaw rzucany lub wywożony łodzią daleko od brzegu; na zbiornikach i jeziorach.
4. Spinning sumowy – duże gumy i woblery prowadzone przy dnie w dołach i nocą na płyciznach; emocjonujący, ale wymagający mocnego sprzętu.

• Pijawki – pęczek kilku sztuk na haku; przynęta numer jeden, zwłaszcza na klonk.
• Pęczek rosówek – kilkanaście dużych rosówek na jednym haku; uniwersalny i tani.
• Żywiec – duża płoć, leszcz lub karaś, o ile regulamin wody na to pozwala (sprawdź artykuł Łowienie na żywca).
• Kalmar i wątroba – przynęty zapachowe, dobre w mętnej wodzie.
• Duże gumy 15–25 cm i pellet sumowy – do spinningu i na łowiskach komercyjnych.

Sprzęt sumowy nie ma nic wspólnego z lekkością: wędka sumowa o ciężarze wyrzutu 200–500 g, mocny kołowrotek o dużej szpuli lub multiplikator, plecionka 0,40–0,60 mm, przypony z plecionki lub kevlaru i haki w rozmiarach od 2/0 do 10/0 w zależności od przynęty. Montaże: zestaw bojkowy, zestaw klonkowy i zestaw sumowy odległościowy. Do wyciągnięcia ryby na brzeg służy chwytak lub rękawica; dużego suma nigdy nie podnosi się za żuchwę w pionie – kręgosłup tego nie wytrzymuje. Pamiętaj o bezpieczeństwie na łodzi: hol trwa długo, a wszystko dzieje się w nocy.

Sum ma wymiar ochronny, okres ochronny i limit dobowy; na wielu wodach obowiązuje też górny wymiar ochronny – aktualne wartości sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.