Bojka – łowienie suma z brzegu na zestaw z bojką
Bojka to sposób na suma z brzegu: przynęta nie leży na dnie, tylko wisi nad nim, utrzymywana przez pływak – bojkę, balon albo duży spławik – a zestaw jest przytrzymany ciężarkiem albo kotwiczką na dnie. Sum, który patroluje przy dnie, trafia na przynętę zawieszoną w jego polu widzenia i węchu, bez ryzyka, że schowa się ona w mule lub między kamieniami. To metoda nocnych zasiadek na dużych rzekach, zbiornikach i łowiskach komercyjnych z sumem – wymagająca sprzętu, siły i spokoju.
Zasada działania
Zestaw bojkowy składa się z ciężkiego ciężarka (albo kotwiczki z gałęzi, kamienia), który leży na dnie, i pływaka, który unosi przypon z przynętą na wysokość 0,5–2 m nad dno. Przynęta – pęczek rosówek, pijawki, żywiec – porusza się w prądzie i zapachem przyciąga suma z daleka; sum atakuje od dołu, zasysając przynętę w całości. Branie to zwykle gwałtowne szarpnięcie i odjazd, po którym bojka znika pod wodą; dalej zostaje zacięcie i hol, trwający przy dużej rybie kilkanaście minut lub dłużej. W wersji z balonem albo bojką zrywaną pływak odłącza się przy braniu i nie przeszkadza w holu.
Sprzęt
- Wędka sumowa 2,7–3,3 m o ciężarze wyrzutu 200–500 g, z mocnymi przelotkami i długą rękojeścią.
- Kołowrotek stałoszpulowy w rozmiarze 8000–10000 z mocnym hamulcem albo multiplikator.
- Plecionka 0,40–0,60 mm (wytrzymałość 60–100 kg), przypony z plecionki sumowej lub kevlaru 1,0–1,5 mm, krętliki i agrafki o wytrzymałości powyżej 100 kg.
- Haki sumowe 4/0–8/0 pojedyncze albo z dodatkową kotwiczką, ciężarki 150–300 g, bojki, balony albo spławiki sumowe.
- Rodpod sumowy z mocnymi uchwytami, sygnalizator, chwytak lub rękawice, czołówka, mata odpowiednio duża.
Przynęty
Zapachowe i ruchliwe, bo sum poluje węchem i linią boczną: pęczek rosówek (kilkanaście dużych na jednym haku – przynęta uniwersalna), pijawki na haku z kotwiczką, żywiec sumowy – duża płoć, karaś albo leszcz, jeśli regulamin wody dopuszcza żywca (sprawdź artykuł o łowieniu na żywca); także kalmar, wątroba i pellet sumowy na łowiskach komercyjnych. Nęcenie ma sens przy dłuższych zasiadkach: pellet sumowy albo pocięta ryba w PVA.
Montaże
Zestaw bojkowy w dwóch wariantach. Bojka stała: ciężarek na końcu żyłki głównej, nad nim na bocznym odczepie przypon z przynętą, pływak na żyłce utrzymuje przypon w toni. Bojka zrywana / balon: pływak zaczepiony przez cienką żyłkę lub klips, który puszcza przy braniu; zestaw po zacięciu jest wolny od pływaka. Na rzece w nurcie ciężarek musi trzymać dno (nawet 300 g), na zbiorniku wystarczy 100–150 g. Alternatywa bez pływaka dla dalszych dystansów – sumowa odległościówka.
Krok po kroku
- Wybierz miejsce za dnia: dół za ostrogą, krawędź koryta, zatopione drzewa, wyjście z dołu na płyciznę – stanowiska opisują artykuły o czytaniu rzeki nizinnej i zbiornika zaporowego. Sum żeruje nocą tam, gdzie w dzień odpoczywa obok.
- Przygotuj stanowisko przed zmierzchem: rodpod wbity mocno, wędki ustawione pod kątem, sygnalizatory, czołówka, mata, chwytak pod ręką, droga do wody bez korzeni i dziur.
- Uzbrój zestaw: przynęta duża i pewnie na haku, przypon sprawdzony, bojka na wysokości 0,5–1,5 m nad dnem (im mętniej, tym niżej).
- Wywieź albo rzuć zestaw w punkt; na rzece puść go z nurtem na pozycję i dociągnij, aż ciężarek trzyma.
- Czekaj z zamkniętym kabłąkiem i hamulcem ustawionym na puszczanie przy mocnym szarpnięciu – sum potrafi wyrwać wędkę ze stojaka.
- Branie: bojka tonie albo odjeżdża; podnieś wędkę, poczekaj, aż linka się napnie, i zatnij mocno, dwa razy. Holuj z pracującym hamulcem, nie pozwalając rybie dojść do zaczepu; duży sum zmęczy się po kilkunastu minutach.
- Lądowanie: w rękawicy albo chwytakiem za dolną szczękę, rybę przytrzymaj w wodzie, na brzeg tylko na matę i na krótko; dużego suma nie podnoś pionowo. Zdjęcie przy wodzie, wypuszczenie z podtrzymaniem, aż sam odpłynie.
Gdzie i kiedy
Bojka to metoda dużych rzek nizinnych (Odra, Warta, Wisła, Bug, San), zbiorników zaporowych i łowisk komercyjnych z sumem. Sezon od późnej wiosny do wczesnej jesieni, z najlepszym okresem po tarle (czerwiec–lipiec) i w ciepłe, parne noce; sum żeruje od zmierzchu do świtu, w dzień rzadko. Sprawdź okres ochronny i wymiar w regulaminie wody – strona Wymiary i okresy ochronne podaje, gdzie szukać aktualnych danych. Nocne łowienie nad dużą wodą wymaga uwagi – zasady w artykule Bezpieczeństwo nad wodą. Łowiska z sumem pokazuje katalog: łowiska z sumem w całej Polsce.
Typowe błędy
- Za słaby sprzęt – zestaw „karpiowy” kończy się zerwaniem i rybą z hakiem w pysku; na suma sprzęt sumowy.
- Bojka za wysoko – sum przy dnie nie podnosi się po przynętę w mętnej wodzie; 0,5–1 m to zwykle dość.
- Zacięcie za wcześnie – sum zasysa przynętę w dwóch ruchach; poczekaj na napiętą linkę.
- Hol na siłę – zrywa przypony i haki; hamulec ma puszczać, a wędka pracować.
- Brak planu lądowania – w nocy, na stromym brzegu, z dziesięciokilogramową rybą w wodzie; przygotuj miejsce i narzędzia przed zmierzchem.
Najczęstsze pytania
Bojka czy klonk? Bojka to łowienie z brzegu, zasiadkowe; klonk wymaga łodzi i aktywnego wabienia. Na łowisku komercyjnym i z brzegu rzeki – bojka; na dużym zbiorniku z łodzią – klonk.
Czy balon to to samo co bojka? Tak, w uproszczeniu: balon to tani pływak zrywany, który przy braniu odłącza się od zestawu. Bojka stała zostaje na zestawie i przeszkadza w holu, ale pozwala precyzyjnie ustawić wysokość przynęty.
Gdzie to wykorzystać
Bojka jest typowa na dużych rzekach, zbiornikach zaporowych i łowiskach komercyjnych z sumem. W katalogu sprawdzisz łowiska z sumem oraz łowiska komercyjne na mapie z informacją o łowieniu nocnym i dozwolonych przynętach. Najwięcej łowisk z sumem jest w województwach wielkopolskim, mazowieckim i lubelskim.