Gatunek

Karaś srebrzysty – jak rozpoznać, gdzie żeruje i na co go łowić

Karaś srebrzysty (Carassius gibelio) to ryba, którą większość wędkarzy zna po prostu jako „karasia” – choć jeszcze kilkadziesiąt lat temu tę nazwę nosił wyłącznie karaś złocisty. Srebrzysty przywędrował ze wschodu, rozmnożył się w stawach i jeziorach i dziś jest w niemal każdej wodzie, często w ogromnych ilościach. Łowi się go łatwo, bierze cały sezon, a duże osobniki walczą zaskakująco mocno.

Karaś srebrzysty (Carassius gibelio)
George Chernilevsky · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Jak rozpoznać

Ciało wysokie, ścieśnione z boków, pokryte dużymi łuskami o srebrzystym lub szarosrebrnym połysku; grzbiet ciemniejszy, zielonkawoszary, brzuch jasny. Płetwy szare, bez czerwieni. Bez wąsików – to najprostszy sposób odróżnienia od karpia, z którym mylą go początkujący. Długa płetwa grzbietowa ma twardy, ząbkowany promień, a jej górna krawędź jest prosta lub lekko wklęsła.

Od karasia złocistego różni się srebrną, nie złotą barwą, wklęsłą (nie wypukłą) krawędzią płetwy grzbietowej, ciemną otrzewną widoczną po patroszeniu oraz brakiem ciemnej plamy u nasady ogona, którą mają młode karasie złociste. W praktyce: srebrny i „kanciasty” – srebrzysty; złoty, okrągły, z wypukłym grzbietem płetwy – złocisty.

Większość karasi srebrzystych waży od stu do kilkuset gramów. Kilogramowe trafiają się w żyznych stawach i na łowiskach komercyjnych, większe są rzadkością. Rekordy znajdziesz na stronie Rekordy Polski.

Gdzie występuje

Karaś srebrzysty żyje w stawach, jeziorach, starorzeczach, kanałach, żwirowniach, zbiornikach zaporowych i spokojnych odcinkach rzek. Jest wyjątkowo odporny na niską zawartość tlenu i zanieczyszczenia, dlatego spotkasz go także w małych, zamulonych zbiornikach, w których nie przeżyje żadna inna ryba. Na łowiskach komercyjnych to jeden z najczęstszych gatunków – w katalogu znajdziesz go jako łowiska z karasiem srebrzystym.

Na łowisku szukaj go nad miękkim dnem przy roślinach, w zatokach i zakolach, przy pomostach i w okienkach między grążelami. Stada przesuwają się wzdłuż brzegu, więc jeśli brania ustały, często wystarczy przesunąć zestaw o kilka metrów. Więcej o czytaniu takich wód w artykułach Łowisko komercyjne i Jezioro.

Jak i kiedy żeruje

Karaś je larwy owadów, ochotkę, skorupiaki, ślimaki, glony i nasiona; na łowiskach komercyjnych szybko uczy się zanęt i pelletu. Żeruje głównie przy dnie, ale w ciepłe dni podnosi się w toń i bierze w pół wody.

Sezon zaczyna się wiosną, gdy woda się nagrzeje; najlepszy okres to późna wiosna i lato, z krótką przerwą na tarło, które u tego gatunku ciągnie się porcjami przez kilka tygodni. Bierze cały dzień, najlepiej rano i wieczorem; latem w upał także nocą. Jesienią stopniowo przestaje żerować, zimą trafia się rzadko. Karaś słabo reaguje na pogodę – to jedna z nielicznych ryb, które biorą także w czasie skoków ciśnienia.

Jak łowić

  1. Bat lub tyczka – lekki zestaw spławikowy przy brzegu, przynęta tuż nad dnem. Najprostszy sposób i najlepszy start dla dziecka.
  2. Method feeder – na łowiskach komercyjnych i w stawach z większymi karasiami; brania szybkie i wyraźne.
  3. Feeder – gdy ryby stoją dalej od brzegu, w jeziorze lub zbiorniku.
  4. Klasyczna gruntówka z lekkim ciężarkiem – nocą, latem, na większe osobniki.

Na co łowić

  • Białe robaki – dwa, trzy na haku nr 12–16; przynęta uniwersalna.
  • Czerwone robaki – na duże karasie, po deszczu i w mętnej wodzie.
  • Kukurydza – ziarno lub dwa; selekcjonuje większe ryby.
  • Ciasto i chleb – klasyka stawowa, zwłaszcza w ciepłej wodzie.
  • Pellet i wafters feederowe 6–8 mm – na łowiskach komercyjnych.

Nęcenie: zanęta uniwersalna lub zanęta na lina, słodka, z dodatkiem kukurydzy i robaków; niewielkie porcje, bo karaś łatwo się najada.

Montaże i sprzęt

Zestaw spławikowy z czułym spławikiem 0,5–2 g, żyłka 0,14–0,18 mm, przypon 0,10–0,14 mm, hak nr 10–16. Na method feeder montaż method z krótkim przyponem i hakiem nr 12–14. Karaś bierze delikatnie – spławik lekko podnosi się lub kładzie – i często wypluwa przynętę, gdy poczuje opór; stąd lekkie obciążenie i cienkie przypony. Przy większych rybach i w roślinach warto mieć podbierak, bo karaś potrafi uciec w ostatniej chwili.

Przepisy i rekordy

Karaś srebrzysty w wodach PZW zwykle nie ma wymiaru ochronnego, a w niektórych okręgach jest traktowany jako gatunek obcy, którego nie wolno wypuszczać – aktualne zasady sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.

Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.

Najczęstsze pytania

Czy karaś srebrzysty to gatunek inwazyjny? W Polsce jest gatunkiem obcym, który wyparł rodzimego karasia złocistego z wielu wód. Część regulaminów nakazuje jego zabieranie, inne traktują go jak każdą inną rybę – sprawdź zasady konkretnej wody.

Dlaczego karasie przestały brać po kilku rybach? Stado przesunęło się albo ryby się nasyciły. Przestań nęcić na chwilę, zmień przynętę na mniejszą i przesuń zestaw o kilka metrów wzdłuż brzegu.

Gdzie to wykorzystać

Karaś srebrzysty jest w większości stawów i jezior, dlatego to idealna ryba na pierwsze łowienie z dzieckiem i na krótkie wyjście po pracy. W katalogu znajdziesz łowiska z karasiem srebrzystym w całej Polsce z zasadami i kontaktem do właściciela. Najwięcej jest ich w województwach wielkopolskim, pomorskim i mazowieckim.

Powiązane