Sieja – głębinowa ryba czystych jezior: rozpoznanie i łowienie
Aktualizacja:
Sieja (Coregonus lavaretus, w Polsce głównie forma C. maraena) to ryba łososiowata z grupy siei i sielaw (głąbielowate) – srebrna, o drobnym pysku i płetwie tłuszczowej, żyjąca w głębokich, zimnych, dobrze natlenionych jeziorach i zarybianych zbiornikach. Jest wskaźnikiem czystej wody i rybą, którą łowi się rzadko i trudno: żeruje przy dnie na bezkręgowcach i planktonie, bierze drobne przynęty, często zimą pod lodem lub późną jesienią, gdy podchodzi płycej. Dla większości wędkarzy sieja to przyłów przy łowieniu okoni i płoci na głębi – i powód do zdjęcia. Mniejszą, planktonożerną krewniaczkę opisuje Sielawa.
Jak rozpoznać
Ciało wydłużone, lekko bocznie spłaszczone, srebrzyste z ciemniejszym, zielonkawo-niebieskim grzbietem; pysk mały, dolny lub końcowy, bez zębów, czasem z lekko wysuniętym nosem (forma maraena); płetwa tłuszczowa między grzbietową a ogonową (jak u pstrągów); łuski duże, łatwo odpadające, bez plam; płetwy szare, ogonowa głęboko wcięta; oko duże. Od sielawy odróżnia ją wielkość (sielawa jest mała i smukła, z pyskiem górnym), od młodego pstrąga – brak plam i mały bezzębny pysk, od uklei – płetwa tłuszczowa i rozmiar. Typowe sieje to ryby długości przedramienia; duże osiągają rozmiar ramienia i sporą wagę.
Gdzie występuje
Głębokie, czyste jeziora Pomorza, Mazur i Suwalszczyzny (m.in. Miedwie, Wigry, Hańcza, Mamry, jeziora Pojezierza Drawskiego i Kaszubskiego), a także zarybiane zbiorniki zaporowe i żwirownie o zimnej, natlenionej wodzie; populacje w wielu jeziorach utrzymywane zarybieniami, część wymarła przez eutrofizację. Stanowiska: głębie i stoki 8–30 m latem (poniżej termokliny, w zimnej wodzie), płytsze stoki i blaty 4–10 m jesienią i zimą (tarło na żwirowych płyciznach późną jesienią – okres ochronny), pod lodem – stoki i głębie. Czytanie głębokiego jeziora – Jezioro; rozwarstwienie – Temperatura wody.
Jak i kiedy żeruje
Przy dnie i w toni: larwy ochotki, kiełże, skorupiaki, ślimaki, zooplankton, czasem narybek; żeruje całorocznie w zimnej wodzie – zimą pod lodem jest aktywna (główny sezon wędkarski), wiosną i jesienią w dzień na stokach, latem głęboko, poza zasięgiem większości metod. Brania delikatne, „miękkie” – sieja zasysa drobną przynętę i odpływa powoli; hol silny, z ucieczkami w głąb, pysk delikatny – spięcia częste.
Jak łowić
Zima pod lodem (mormyszka): ciężka mormyszka lub mała błystka z ochotką na stokach 6–15 m, powolne podbicia i długie pauzy przy dnie, czuły kiwok; zestaw „sieja” – kilka małych mormyszek lub haczyków z ochotką na odczepach nad ciężarkiem (tam, gdzie regulamin pozwala na taki zestaw). Woda otwarta: dropshot i małe gumy 3–5 cm na głębokim stoku z łodzi, bardzo wolno; spławik głębinowy (slider) z ochotką przy dnie z łodzi lub pomostu; feeder drobny z ochotką na stoku jesienią. Zacięcie delikatne, hol płynny, podbieranie w wodzie, wypuszczanie natychmiast (sieja z głębi źle znosi długie wyjmowanie). Jeziora z sieją pokazuje katalog: łowiska z sieją w całej Polsce.
Na co łowić
Ochotka – przynęta numer jeden (pęczek na małym haku lub na mormyszce), małe białe robaki i pinki, kastery, mikrogumy 3–5 cm (biały, perła, motor oil), mormyszki wolframowe z koralikiem, małe błystki podlodowe z czerwonym koralikiem; zanęta pod lodem – ochotka i drobna, ciemna zanęta zimowa w małej ilości.
Montaże i sprzęt
Pod lód: wędka podlodowa z czułym kiwokiem, żyłka 0,12–0,16 (sieja walczy, fluorocarbon na przypon), mormyszki wolframowe 3–5 mm, haki 14–18; zestaw z odczepami – ciężarek na końcu, 2–3 haczyki 15–20 cm nad nim. Woda otwarta: wędka L 1,9–2,1 m, kołowrotek 1000–2000, plecionka 0,06–0,08, przypon fluorocarbon 0,16–0,20, główki 3–7 g; spławik slider 6–10 g, przypon 0,14, hak 14–16. Echosonda pokazuje stoki i stada w toni; świder lodowy, kolce ratunkowe i ciepła odzież zimą.
Przepisy i rekordy
Sieja ma w wodach PZW wymiar ochronny, okres ochronny (późna jesień – tarło) i limit dobowy; w wielu jeziorach jest objęta dodatkową ochroną lub całkowitym zakazem zabierania, a jej obecność zależy od zarybień – aktualne wartości sprawdzisz na stronach Wymiary i okresy ochronne oraz Limity dobowe. Rekordowe okazy: Rekordy Polski.
Dane mogą być nieaktualne. Przed połowem zawsze sprawdź aktualny regulamin PZW oraz regulamin konkretnego łowiska – okręgi i łowiska mogą stosować własne, bardziej restrykcyjne zasady.
Najczęstsze pytania
Czy sieję da się złowić celowo? Tak, ale wymaga to znajomości jeziora (stoki, głębokości) i cierpliwości – najpewniej zimą pod lodem na ochotkę na stokach; latem to niemal wyłącznie przyłów z łodzi na głębi.
Sieja czy sielawa? Sielawa jest mała, smukła, z pyskiem górnym i żyje w toni na planktonie – łowi się ją rzadko; sieja większa, z pyskiem dolnym lub końcowym, przy dnie.
Gdzie to wykorzystać
Sieja to ryba głębokich, czystych jezior Pomorza, Mazur i Suwalszczyzny oraz zarybianych zbiorników. W katalogu sprawdzisz łowiska z sieją, łowiska z sielawą i łowiska na jeziorach – regulamin w wizytówce mówi o ochronie i łowieniu z lodu.
Powiązane
- Sielawa – planktonożerna ryba toni głębokich jeziorSielawa: mała srebrna ryba toni głębokich jezior, rozpoznanie, życie na planktonie, dlaczego rzadko bierze na wędkę i kiedy (zima, zmierzch).
- Pstrąg potokowy – jak rozpoznać, gdzie żyje i jak go łowićPstrąg potokowy: rozpoznanie (czerwone kropki w jasnych obwódkach), rzeki górskie i podgórskie, żerowanie, łowienie na muchę i spinning, przepisy, łowiska.
- Łowienie na mormyszkę – okonie i płocie spod lodu krok po krokuMormyszka to mała przynęta podlodowa prowadzona pionowo w przeręblu. Sprzęt, przynęty, montaż, krok po kroku, gdzie i kiedy, bezpieczeństwo na lodzie.
- Dropshot i metody finezyjne – okoń i sandacz na trudne dniDropshot, wacky i ned rig: cienka plecionka, małe gumy, ciężarek pod przynętą – metody finezyjne na okonia i sandacza, gdy ryby nie chcą brać. Sprzęt, technika.
- Ochotka – zimowa przynęta na płoć, leszcza i okoniaOchotka to najlepsza przynęta w zimnej wodzie: pod lodem, wczesną wiosną i jesienią. Jak działa, jak ją dobrać i przechowywać, jak zakładać na hak i mormyszkę.
- Mormyszka – mała przynęta podlodowa na okonie i płocieMormyszka to kilkumilimetrowa przynęta podlodowa z wtopionym haczykiem. Jak działa, jak dobrać kształt, wagę i kolor (wolfram, ołów, bezprzynętowe).
- Jezioro – jak czytać łowisko i gdzie szukać rybJak czytać jezioro: spady, blaty, górki, rynny, zatoki i pasy roślin. Gdzie stoją ryby w różnych porach roku i jak znaleźć miejsca – ze schematami dna.
- Temperatura wody – jak steruje żerowaniem i gdzie są rybyTemperatura wody: zakresy dla gatunków zimno- i ciepłolubnych, termoklina latem, nagrzewanie płycizn wiosną, deficyt tlenu, ochłodzenia jesienne.
- Wymiary i okresy ochronne ryb w Polsce – tabelaTabela wymiarów ochronnych i okresów ochronnych ryb słodkowodnych w Polsce – z datą weryfikacji i źródłem. Sprawdź przed połowem na każdym łowisku.